۴P آمیخته بازاریابی چیست؟ (Marketing Mix)

ideaschool-mix marketing

 

آمیخته بازاریابی، آمیزه بازاریابی یا ترکیب عناصر بازاریابی به عنوان ترجمه Marketing Mix استفاده می شوند. منظور از  آمیخته یا ترکیب این است که بین این اجزا می‌بایست یک نگرش ترکیب سیستمی و هماهنگ برقرار شود تا بتواند بر مشتری تاثیر گذارد. طراحی و توسعه آمیخته بازار که به آن ۴P یا ۸P گفته می شود و از وظایف اصلی مدیر بازاریابی می باشد. ترکیب عناصر بازاریابی مجموعه ای از ابزارهای بازاریابی است که سازمان برای نیل به اهداف بازاریابی خود در بازار هدف از آن ها استفاده می کند. مک کارتی یک طبقه بندی چهار عامله از این ابزارها معرفی کرده است که چهار پی (۴p)نام دارد و عبارت اند از کالا یا محصول، قیمت، مکان عرضه و فعالیت های ترویجی یا پیشبردی.

 

آمیخته بازاریابی مجموعه‌ای از ابزارهای قابل کنترل بازاریابی است که شرکت با در هم آمیختن آنها سعی در پاسخگویی به بازار هدف می نماید. به عبارت دیگر آمیخته بازاریابی دربرگیرنده همه فعالیتهایی است که شرکت می تواند با انجام آنها بر میزان تقاضای محصولاتش اثر گذارد. در تقسیم بندی کلاسیک این فعالیت‌ها را می‌توان در چهار دسته کلی تقسیم ‌بندی کرد:

محصول (Product) : کالا یا خدمتی که شرکت به بازار عرضه می نماید و می بایست در آن عوامل زیر مد نظر قرار گیرد :

تنوع محصول

طراحی

کیفیت

نام تجاری (برند)

ابعاد و بسته بندی

خدمات قبل، حین و پس از فروش، مرجوعی و گارانتی

 

قیمت (Price) : مبلغی که شرکت در قبال محصول از مشتری طلب می کند. در خصوص قیمت موارد زیر می بایست مورد توجه قرار گیرد :

لیست های قیمت

تخفیف های فروش

زمان پرداخت

نوع تسویه و اعتبار مشتریان

 

مکان عرضه یا توزیع (Place) : کلیه افراد و سازمانهایی که در فرآیند ارائه کالا یا خدمات از محل شرکت شما به دست مصرف کننده نهایی نقش دارند را شامل می شود :

کانالهای توزیع

نحوه حمل کالا و بسته بندی در زمان حمل

محل عرضه کالا

جورچینی کالا

انواع پایانه (نقطه) فروش یا P.O.S

 

ترویج (Promotion) : کلیه اقداماتی که سازمان برای افزایش میزان خرید یک یا همه گروههای هدف (شامل واسطه های فروش و مصرف کنندگان نهایی) بکار می برد که در آن باید به موارد زیر توجه نمود :

تبلیغات

پیشبرد فروش

فروشندگی شخصی

بازاریابی مستقیم

روابط عمومی

با وجود این ماهیت خدمات ایجاب می کند که به چهار رکن فوق ارکان راهبردی دیگری نیز اضافه شود، ارکان هشت گانه مدیریت یکپارچه خدمات یا Integrated Service Management عبارت اند از:

 

افراد یا  People

بسته‌بندی یا  Packaging

قدرت یا  Power

برنامه ریزی یا  Programing

متقاعدسازی یا  Persuasion

ارائه یا  Presentation

روابط عمومی یا  Public Relations

مشارکت یا  Participation

بررسی و کاوش یا  Probe

وضعیت محیطی یا  Physical Evidence

سیا ست پرداخت یا   Payment

فرآیند یا  Process

اشتیا ق و تعصب یا  Passion

سیاست یا  Policy

آرای عمومی یا  Public Opinion

 

آمیخته ی بازاریابی (۴p بازاریابی) از اساسی ترین مفاهیم کلیدی مدیریت و طبیعتاً بازاریابی است. منظور از آمیزه یا آمیخته در بازاریابی مجموعه ی عواملی هستند که به کارگیری همزمان آنها به عنوان ابزارها یا تکنیکهای تاثیرگذاری بر مشتری عمل می کنند. هر چند نمی توان یک آمیخته یکسان برای تمام بنگاه های اقتصادی در نظر گرفت اما در بازاریابی خدمات معمولاً از ۷p یا ۸p صحبت می شود که عبارتند از :

 

محصول (خدمت) Product Service

قیمت یا سایر هزینه های خدمات Price and other User Costs

مکان و زمان Place & Time

ترویج و آموزش  Promotion and Education

و اینها ۳p دیگر است، که به آمیخته ی بازاریابی خدمات اضافه شده است !

فرآیند Process

اشخاص People

شواهد فیزیکی Physical Evidence

بسیاری از متون ۷p را به عنوان آمیخته بازاریابی معرفی کرده اند و کیفیت را در آن ندانسته اند.

بهره وری و کیفیت  Productivity and quality

فیلیپ کاتلر می گوید خدمت را فعالیت یا منفعتی ناملموس تعریف میکنیم که یک طرف به طرف دیگر عرضه میکند و مالکیت چیزی را به دنبال ندارد. همه ی ما هر روزه از خدمات بهره مند می شویم. در خانه وقتی تلویزین تماشا می کنیم یا با تلفن صحبت میکنیم و یا وقتی به مرکز درمانی مراجعه می کنیم در واقع در حال استفاده از خدمات هستیم.

 

تعاریف مختلفی از خدمت وجود دارد :

خدمت فرآیندی مشتمل بر مجموعه ای از فعالیتهای کم و بیش ناملموس است که به طور طبیعی اما به لزوماً همیشگی در تعاملات بین مشتریان و کارکنان یا منابع فیزیکی یا کالاها و یا سیستمهای ارائه کننده ی خدمت روی می دهد تا راه حلی برای مسائل و مشکلات مشتریان باشد.

 

خدمت کاری است که فردی برای دیگری انجام می دهد.

مفهوم خدمات ستانده های ناهمگنی هستند که تولید آنها بر اساس سفارش انجام می گیرد. خدمات دارای موجودیت مستقلی نیستند که امکان ایجاد حق مالکیت بر آن وجود داشته باشد. خرید و فروش خدمات از تولید آنها جدا نیست و این دو فرآیند همزمان صورت می گیرد.

بنابراین خدمات، فعالیت های اقتصادی هستند که در زمان و مکان معین برای مشتریان تولید ارزش می نمایند، این فعالیتها در نهایت یک تعبیر مثبت دلخواه را به گیرنده ی خدمات خواهند رساند.

خدمات در سراسر جهان بیشترین بخش اقتصاد کشور را تشکیل می دهد. در بسیاری از کشورهای دنیا بخش خدمات اقتصادی بسیار متنوع است و مجموعه ی گشترده ای از صنایع مختلف را دربر می گیرد.

به غیر از ۴p معروف که در آمیخته بازاریابی (marketing mix) وجود دارد؛ ۳ عامل جدید فرآیند (process) و اشخاص (people) و شواهد فیزیکی (Physical Evidence) به آمیخته بازاریابی خدمات ( service marketing mix : the 7 p’s) اضافه شده است.

 

اشخاص People

یکی از عناصر اصلی و تاثیر گذار در ارائه ی خدمات کارکنان و اشخاص هستند. استخدام افراد و آموزش دادن آنها در جهت یادگیری نحوه ی ارائه ی خدمت به مشتریان به منظور کسب مزیت رقابتی و موفقیت در بازار خدمات بسیار اهمیت دارد. زیرا در خرید خدمت، مشتریان ارزیابی از کیفیت و خدمت را بر اساس فردی که آن را ارائه می دهد و چگونگی تعامل او انجام می دهند. بنابراین افراد در ارائه ی خدمت باید مهارت فردی مناسب و دانش خدمت را در اختیار داشته باشند.

 

فرایند Process

به سیستمی اشاره دارد که به سازمان کمک می کند تا خدمت را به مشتری رائه دهد. فرض کنید که در برگر کینگ (burger king) تنها ۲ دقیقه پس از سفارش، آن را دریافت کردید، یا در بانک به محض درخواست تمدید کارت اعتباری، کارت اعتباری جدید در اختیار شما قرار گرفت. چه فرآیندی ارائه ی خدمت را با این کیفیت میسر ساخته است ؟

 

شرایط فیزیکی Physical Evidence

خدمات در چه مکانی ارائه می شوند؟ بلکه محل ارائه ی خدمت هم یکی از مواردی است که مشتری بر اساس آن قضاوت خواهد کرد. بنابراین با توجه به آن که بخشی از ادراک مشتری از کیفیت خدمت شما بر اساس محل ارائه خدمت و شرایط فیزیکی آن است باید این عامل را در آمیخته ی بازاریابی خدمت قرار دهیم و به طور منظم آن را مورد مطالعه و بررسی قرار دهیم.

 

بازاریابی خدمات

پنج ویژگی اساسی را در تفاوت کالا و خدمات می توان شناسایی کرد:

ناملموس بودن خدمات

یعنی نمی توان قبل از خرید، خدمت را دید،لمس کرد و خریداران به دنبال شواهدی دال بر کیفیت خدمات هستند.

تفکیک ناپذیری خدمات

کالا ابتدا تولید می شود سپس احتمالاً انبار شده و در نهایت فروخته می شود. اما همان طور که گفتیم، خدمت صرفنظر از این که ارائه کننده ی آن اشخاص یا ماشین آلات باشند از ارئه کننده ی خود جداشدنی نیست.

فناپذیری خدمات

خدمات یک رفتار یا عملکرد هستند و به همین دلیل فناپذیر هستند، یعنی نمی توان آنها را برای فروش یا مصرف بعدی انبار کرد.

نقش خریداران خدمت

خریداران خدمت در تولید و فروش آن نقش مستقیم دارند. این یکی از مهمترین ویژگیهای خدمت است که کمتر در منابع مکتوب به آن پرداخته شده است.

 

 

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *